قطعی گاز واحدهای صنعتی، ارگانها و ادارات دولتی؛ این موارد جزء خبرهایی است که در کنار آلودگی هوا این روزها بیش از همه به گوش میرسد. مطلبی که مشاهده میکنید از روزنامه دنیای اقتصاد در تاریخ پنجشنبه ۱۷ آذرماه ۱۴۰۱ تهیه شده است که در رابطه با قطع گاز صنایع اعم از بزرگ و کوچک، و همچنین استفاده از سوخت جایگزین(مازوت) نکات جالبی را بیان میکند که خواندن آن خالی از لطف نیست.
«دنیای اقتصاد» از هشدار قطع و نوبتبندی سوخت به بنگاههای تولیدی گزارش میدهد
دنیای اقتصاد – مریم رحیمی: برخی از صنایع هشدارهایی مبنی بر قطع و نوبتبندی گاز در زمستان دریافت کردهاند. ایران سومین دارنده منابع گازی در جهان است که در زمستان با بحران کمبود گاز به خصوص در بخش صنایع مواجه میشود. زمزمههای قطع گاز صنایع از زمانی که هوا سردتر میشود، آغاز میشود. این زمزمهها تا زمانی ادامه دارد که مصرف گاز واحدهای اداری، تجاری و خانگی ناگهان افزایش مییابد و سپس فعالان اقتصادی از دریافت هشدارهایی برای سهمیهبندی گاز واحد کسب و کار خود خبر میدهند. حالا واحدهای تولید فولاد پتروشیمی، سیمان و کاغذ اعلام کردند که سناریوی نوبتبندی و سپس قطع گاز سال پیش دوباره در حال تکرار است زیرا مجددا هشدارهایی درباره مصرف گاز و سهمیهبندی آن دریافت کردهاند. صنایع در تابستان نیز به دلیل کمبود انرژی شاهد قطع برق و حتی تعطیلی واحدها بودند. حالا با شروع فصل سرما قرار است گاز این صنایع قطع شود؛ اتفاقی که خسارتهای سنگینی به این واحدهای تولیدی وارد میکند و تبعات سنگینی برای تولیدکننده و مصرفکننده دارد. برای مثال، فعالان فولادی توضیح میدهند. که با کاهش گاز واحدهای تولیدی، صنایع، موجودی انبار خود را به بازارها میفرستند و با اتمام این موجودی، قیمت صنایع فولادی به دلیل کمبود عرضه افزایش خواهد یافت. بررسی های «دنیای اقتصاد» از چند منبع آگاه هم تایید میکند که محدودیت تحویل خوراک و سوخت به پتروشیمی ها با محوریت تولیدکنندگان متانول و اوره آغاز شده است این امر به معنای آن است که سایر صنایع نیز باید به تدریج خود را برای کاهش مصرف گاز آماده کنند. این گزارهای است که صحبتهای مدیر دیسپچینگ شرکت ملی گاز ایران نیز آن را تایید میکند. او پیش از این اظهار کرده بود که در صورت عدم کاهش مصرف گاز خانگی و تجاری احتمال قطع گاز صنایع و اعمال محدودیت بیشتر برای نیروگاه های کشور وجود دارد و فولاد و پتروشیمی نیز در اولویت اعمال محدودیت گازی قرار دارند. به گفته محمدرضا جولایی از ۱۰ روز گذشته تاکنون میزان مصرف بخش خانگی و تجاری ۱٫۵ برابر افزایش یافته است. طبیعتا این میزان کسری باید از جای دیگری جبران شود؛ چرا که تولید دیگری وجود ندارد، بنابراین باید با اعمال محدودیت راهی برای تامین سوخت کشور لحاظ کرد. این مقام مسئول اعلام کرده بود که اکنون مقداری از این کمبود از طریق مدیریت تامین گاز صنعت سیمان جبران شده به گونهای که سوخت دوم که مازوت است، به بخش تحویل داده شده است تا تولید متوقف نشود. بخشی دیگر هم از طریق مدیریت میزان مصرف گاز نیروگاهها کنترل خواهد شد. در صورت نیاز بیشتر هم باید روی مصارف واحدهای صنعتی مدیریت داشته باشیم.
بی کفایتی ارائه دهنده؛ عامل اصلی کمبود زیرساخت
ابوالفضل روغنی، عضو هیات نمایندگان اتاق ایران در اینباره توضیح میدهد: اولین نکتهای که درباره قطع گاز صنایع باید گفت بیکفایتی ارائهدهنده خدمات است. صنایع در تابستان برق و آب ندارند چون کشور با کمبود این منابع مواجه است. هر سال هم زمستان نشده، زنگ خطر کمبود گاز برای صنایع به صدا در میآید. همین الان هوا هنوز آن قدر سرد نشده اما اولین مراکزی که مجبور به تعدیل مصرف میشوند، صنایع هستند. او همچنین اظهار میکند حتی برخی از واحدها بدون هشدار و اعلام قبلی با قطع گاز مواجه میشوند. متاسفانه به دلیل نبود زیرساختهای لازم صنایع و تولید آنان دچار مشکل هستند.
قطع گاز فولاد را گران میکند
رضا شهرستانی نیز ضمن تایید دریافت هشدار قطع گاز توسط واحدهای صنعتی میگوید: واحدهای فولادی هشدارهایی مبنی بر قطع گاز دریافت کردهاند. بنابر آمارهای رسمی ۵۸ میلیون متر مکعب گاز در بخش خانگی و اداری مصرف شده و این میزان در سه روز اخیر به دو برابر هم رسیده است. عضو هیات مدیره انجمن تولیدکنندگان فولاد ادامه میدهد: میزان مصرف فولادیها، ۴۰ میلیون متر مکعب بوده است. حالا روزانه تنها ۱۵ میلیون متر مکعب به ما اختصاص دادند. از این میزان هم ما ۱۳ میلیون متر مکعب را به بخش احیا یعنی تولید آهن اسفنجی و بقیه را به صنایع نورد مانند ورقسازی دادهایم. او همچنین میافزاید به همین دلیل با کاهش گاز، حدود ۴۰ درصد تولید فولادسازان کاهش خواهد یافت. شهرستانی بیان میکند: افزایش قیمت فولاد نیز تبعات کاهش تولید آن است. ما در انبارهای خود بین ۱۰ تا ۲۰ درصد دپو داریم اما زمانی که این میزان صفر شود، بازار قیمتها را افزایش خواهد داد از سوی دیگر سال جدید آغاز خواهد شد. این فعال اقتصادی در ادامه یادآوری میکند: چین هم به دلیل مشکلاتی که اخیرا به دلیل کرونا برای اقتصادش به وجود آمده، مجبور به ارائه کالا در بازار است و دوباره به جمع رقبا بازخواهد گشت او در پایان توضیح میدهد برخی از محصولات مانند آهن اسفنجی در کشور دچار کمبود هستند. به همین دلیل مجبوریم ظرفیت زیادی را به مصرف داخل اختصاص دهیم. برای مثال، در بخش آهن اسفنجی ۱۰۰ درصد ظرفیت خود را در بورس ارائه میدهیم اما اختصاص تنها ۲۰ درصد شمش القایی به بورس کالا و ۶۰درصد از محصولات نورد در این بازار کافی است.
افزایش قیمت؛ جایگزین قطع گاز؟
رئیس مجلس شورای اسلامی، قبلا گفته بود یارانه پنهان، ۱۴۰۰هزار میلیارد تومان هزینه روی دست دولت میگذارد. حالا با وجود اینکه به نظر نمیرسد دولت قصد داشته باشد یارانه پنهان حاملهای سوختی را برای مردم حذف کند، شاید اقداماتی درباره یارانه صنایع انجام شود. قالیباف، زمستان سال گذشته اعلام کرد سالانه ۱۶۰ میلیارد دلار هزینه مصرف انرژی در کشور است و سهچهارم از این یارانه متعلق به غیر خانوارهاست؛ یعنی به گفته رئیس مجلس بخش صنعت سهچهارم یارانه انرژی را دریافت میکند و بخش زیادی از یارانه پنهان انرژی به صنایع میرسد. سیاستگذار، بارها اعلام کرده که قرار نیست قیمت حاملهای انرژی بخش خانگی افزایش داشته باشد. اما چنین گزارهای را درباره حاملهای انرژی بخش صنایع نگفته است. حالا با اعلام هشدار مصرف برق به صنایع در سال ۱۴۰۱ صاحبان صنایع بیش از همیشه نگران سرنوشت حامل های انرژی این بخش در سال ۱۴۰۱ شدهاند. حتی یکی از فعالان اقتصادی توضیح میدهد که قیمت گاز، گرانتر شده است.
یکی از فعالان صنایع غذایی که تمایلی ندارد نامش فاش شود، میگوید: تا این لحظه هشداری مبنی بر قطع گاز دریافت نکردیم، اما هزینه استفاده از گاز، دو برابر شده است. از چهار ماه پیش به ما اعلام کردند که مشعلها را عوض کنیم و آماده تغییراتی درباره گاز باشیم. قیمت گاز برای واحدهای دیگر هم افزایش پیدا کرده است. قیمت برق هم پیش از این یارانهای بود، اما حالا این برق تبدیل به برق صنعتی شده است.
یکی از فعالان اقتصادی در استان فارس نیز که نخواست نامش فاش شود بیان میکند: متاسفانه گاز بسیاری از صنایع در شیراز قطع شده است. عمده صنایع نیز هشدار نوبتبندی گاز را دریافت کردهاند. او اضافه میکند: ما همه ساله در استان فارس این مشکل را داریم. در واقع، عدم توازن تولید و مصرف به همراه کاهش دمای هوا موجب میشود که مصرفکننده نهایی مجبور به تحمل افزایش قیمتها و تولیدکننده متحمل زیان شود. کسری گاز در استان فارس به واحدهای سیمان، کاغذ، فولاد و صنایع غذایی رسیده است. در زمانهای سخت همواره فشار را به صنایع تحمیل میکنند و از صنایع میخواهند که به سمت مصرف سوختهای مایع بروند. این سوختها در محیط زیست بسیار خطرزاست. حالا این هشدارها را دریافت کردهایم اما نمیدانیم چه زمانی قرار است گاز واحدهای تولیدی قطع شود.
گردآورنده: پدرام نگارنده ورودی ۹۸ کارشناسی مهندسی مکانیک
بازدیدها: 134