خلاصه‌ای از انواع لوله کشی صنعتی (Types of Piping)

نویسنده: مبین بنی عم              تاریخ انتشار: ۱۴۰۱/۰۶/۲۳                   مدت زمان تقریبی مطالعه: ۲۰ دقیقه

ما در زندگی در بخش‌های مختلفی با لوله‌ها آشنا شده‌ایم. این لوله‌ها با توجه به کاربرد‌های آن‌ها در صنعت، دارای انواع مختلفی هستند که می‌خواهیم در این بخش برای شما توضیح دهیم.

انواع پروژه‌ها:

۱-پروزه‌­های مسکونی و تجاری
۲-پروژه­‌های صنعتی که شامل بخش های زیر است:
۱-۲-کارخانجات و صنایع تولیدی و فرایندی
۲-۲-صنایع نیروگاهی
۳-۲-صنایع نفت،گاز و پتروشیمی

انواع سیستم­‌های لوله‌­کشی:

۱-لوله کشی مسکونی و تجاری (Plumbing)

کاربرد: ساختمان­‌های مسکونی و تجاری

اهداف: انتقال سیال یا گرما از تاسیسات مکانیکی به مصرف کننده

سازمان­‌ها و استانداردها: مباحث نظام مهندسی ساختمان (ASHRAE)

۲-لوله کشی صنعتی (Piping)

کاربرد: کارخانجات و صنایع فرایندی (Factories and Industrial Plants)

اهداف: انتقال سیال یا گرما یا استفاده در یک واحد فرایندی

سازمان­‌ها و استانداردها: ASME,ASTM,API,ANSI,AWS,ASNT,ISO…

انواع پروژه­‌های صنعتی (Types of Industrial Projects):

۱-Power plants (انواع نیروگاه‌­ها)
۲-Process Plants (واحد­های فرایندی)
۱-۲- Refinery Plant (Oil-Gas)
۲-۲- Petrochemical Plants
۳-۲- Mining Process Plants
۴-۲- Food Industrial Plants
۵-۲- Drug Industrial Plants
۶-۲- Waste Water Plants
۳-Pipe Lines(Oil Product and Gas) (انواع خطوط لوله)

C:\Users\mobin\Downloads\Screenshot 2022-08-25 at 11-07-45 لوله كشي صنعتي (Piping) - اسلايدهاي دوره پايپينگ-1.pdf.png

شکل ۱-نیروگاه

شکل ۲-پتروشیمی

شکل ۳-پالایشگاه

شکل ۴-تاسیسات معدن

تعاریف و مفاهیم اولیه:

Standard: مشخصه و ویژگی که باری یک کالا یه خدمات تعریف می­‌شود که از طرف یک سازمان یا ارگان مشخص مورد تایید بوده و به صورت دقیق الزام آور نیست.

Code: معادل آئین نامه بوده و مجموعه‌ه­ای از قوانین،ظوابط و استانداردهای مشخصی جهت انجام یک کار یا تولید یک کالا را الزام می­‌کند و به صورت ذاتی الزامی است.

Specification: مدرکی که بر اساس استانداردها و کدهای مشخصی نوشته شده و در یک پروژه خاص،الزامات،نظرات کارفرما و مشخصات اجرایی را بیان می­‌کند.

سازمان­‌ها و استانداردها:

ASME: American Society of Mechanical Engineering

API: American Petroleum Institute

ASTM: American Society for Testing and Materials

ANSI: American National Standards Institute

AWS: American Welding Society

ASNT: American Society for Nondestructive Testing

NACE: National Association of Corrosion Engineers

NFPA: National Fire Protection Association

ISO: International Organiztion for Standardization

استانداردهای مربوط به ایران:

شکل ۵-استانداردهای نفت ایران

شکل ۶-سازمان ملی استاندارد ایران

 شکل ۷-استانداردهای گاز ایران

اجزای تشکیل دهنده سیستم‌های واحد صنعتی:

۱- لوله‌ها
۲- اتصالات مانند زانویی،سه راه،اولت،فلنج و …
۳- شیرآلات مانند دروازه ای،کروی،چک ولو و…
۴-ساپورت­‌ها
۵- تجهیزات: ثابت و دوار

آشنایی با استانداردهای جنس و متریال: (ASTM)

در استاندارد ASTM فلزات با حرف A به همراه یک شماره مشخص می­‌شوند. این روش نامگذاری اغلب برای مشخص کردن محصولی خاص به کار می­رود مثلا A548 برای مفتول کربنی با کیفیت کله زنی سرد (cold heading) برای تولید پیچ به کار می‌­رود.

تا قبل از ۱۹۹۳ میلادی، ASTM تعریف فلزات آهنی را بر مبنای ترکیب شیمیایی نامی قرار داده بود که در آن آلیاژ آهنی به آلیاژی گفته می­‌شد که میزان آهن آن بیشتر یا مساوی ۵۰ دصد بود. در این‌صورت آلیاژ با حرف A شروع می­‌شد. اگر میزان آهن کمتر از ۵۰ درصد بود آلیاژ غیر آهنی شد و با حرف B اغاز می­‌گشت.

در حال حاضر ASTM تعریف اروپایی فولاد را که در استاندارد CEN EN 10020 تحت عنوان تعریف و تقسیم بندی فولادها آمده است، پذیرفته است. در این استاندارد فولاد به صورت زیر تعریف می­‌شود:

ماده­ای که مقدار وزنی آهن در آن از هر عنصر مجزای دیگر بیشتر است و عموما میزان کربن آن کمتر از ۲ درصد بوده و نیز شامل عناصر دیگری باشد. تعداد محدودی از فولاد‌های کربن‌دار ممکن است بیش از ۲ درصد کربن داشته باشند اما ۲ درصد مرز بین فولاد و چدن است.

مثال زیر کاربرد حروف و اعداد را در این استاندارد برای نامگذاری فولادها مشخص میکند:

ASTM A 516/A 516M-01 Grade70

حرف A نشان دهنده فلز آهنی است اما آن را به زیر مجموعه های چدن،فولاد کربنی،فولاددآلیاژی یا فولاد ضد زنگ تقسیم نمی‌­کند.

عدد ۵۱۶ یک شماره ترتیبی است که مستقیما با خواص فلز ارتباطی ندارد.

حرف M نشان می‌­دهد که استاندارد بر مبنای واحد های SI نوشته شده است و ۵۱۶/A 516M یعنی واحد های SI و اینچ-پوند تواما به کار رفته‌اند.

عدد ۰۱ نشان دهنده­‌ی سال بازبینی یا انتشار است.(۲۰۰۱)

Grade 70 نشان می‌دهد که حداقل استحکام کششی ۷۰ksi است.

توجه به این نکته لازم است که درصنعت فولاد واژه­‌های Grade,Type,Class معنای مشخصی دارند. Grade برای مشخص کردن ترکیب شیمیایی، Type برای اشاره به روش اکسیژن زدایی و Class برای نشان دادن سایر ویزگی‌های نظیر درجه استحکام یا درجه پرداخت سطحی به کار می­‌روند.

نمونه‌ایی از کاربرد متریال در نام­گذاری متریال در زیر مشاهده می­‌کنید.

شکل ۹-مهره ماسوله

شکل ۱۰-شیر یکطرفه

در آخر لازم به ذکر است که برای آشنایی کامل با لوله کشی صنعتی باید با همه استاندارد‌ها و کدهای مربوطه آشنا شد. برای طراحی یک واحد صنعتی علاوه بر داشتن دانش انواع استاندارد‌ها باید به نرم افزار های مربوط نظیر pdms نیز آشنا بود.

منابع:

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *